LONDON, 1. FEBRUARA (SRNA) - U drvenom sanduku u laboratoriji Tomasa Edisona u mjestu Vest Orandž u američkoj državi Nju Džerzi pronađeni su jedini poznati audio-zapisi glasa prvog njemačkog kancelara Ota fon Bizmarka.

        Snimci, koji su od javnosti bili skriveni duže od jednog vijeka, snimljeni su na voštanom cilindričnom fonografu.

        Bizmarkov glas snimio je Nijemac Adelbert Teodor Edvard Vangeman, koji je bio pomoćnik Edisonu na projektu izrade fonografa dostupnih široj javnosti.

        Snimci su dio "pronađenog blaga" muzičkih zvukova i političara koje je Vangeman napravio tokom dvogodišnje evropske turneje na koju ga je Edison poslao 1889. godine.

        On je posjetio 74-godišnjeg Bizmarka u zamku u Fridrisruu u oktobru 1889. godine, gdje je tadašnjem njemačkom kancelaru puštao snimke koje je snimio na Svjetskom sajmu u Parizu i muzičara u Berlinu.

        Na insistiranje svoje supruge, Bizmark se saglasio da bude snimljen i sačuvan za potomstvo. On je, na opšte iznenađenje zbog politike tog vremena i nakon manje od dvije decenije od franusko-pruskog rata, odlučio da recituje francusku nacionalnu himnu "Marseljezu".

        Bizmark je, takođe snimio izvode poezije i pjesama na engleskom, latinskom, francuskom i njemačkom jeziku.
        
        Bizmarkovi snimci bili su među više desetina voštanih cilindara uskladištenih u drvenom sanduku u Edisonovoj laboratoriji koja je sada Nacionalni istorijski park Tomas Edison.

        Na ostalim cilindrima nalaze se, kako se smatra, prvi snimci djela Frederika Šopena, te nekih poznatijih njemačkih i mađarskih pjevača i pijanista.
        
        Britanski dnevnik "Dejli telegraf" navodi da iako je sanduk otkriven 1957. godine sadržaj je bio nepoznat do prošle godine kada je kustos muzeja Džeri Febris pomoću uređaja arkofona kojim je konvertovao sadržaj cilindara u audio-zapis.

        Direktor Fondacije "Oto Fon Bizmar" u Fridrisruu Ulrih Lapenkuper, koji je znao za Vangemanove snimke ali je mislio da su izgubljeni, otkriće je nazvao "senzacionalnim."/kraj/dl